Miễn dịch cộng đồng là 'ngày tàn' của COVID-19, nhưng vắc xin AstraZeneca "không giúp nước Úc đạt được điều đó"!

Miễn dịch cộng đồng là 'ngày tàn' của COVID-19, nhưng vắc xin AstraZeneca 'không giúp nước Úc đạt được điều đó'!

Một nhà dịch tễ học từ Đại học Western Australia phân tích cho rằng vắc xin AstraZeneca không có khả năng giúp nước Úc có được miễn dịch cộng đồng chống lại COVID-19.

Trong vòng hai tuần qua có hai câu chuyện về vắc xin đã gây xôn xao khắp thế giới: Novavax đã công bố kết quả ngoạn mục đối với thử nghiệm giai đoạn 3 của mình, trong khi dữ liệu sơ bộ cho thấy vắc xin AstraZeneca không hiệu quả đối với biến thể Nam Phi.

Hai loại vắc xin này bao gồm phần lớn danh mục vắc xin của Úc và kết quả sẽ khiến chúng tôi phải suy nghĩ lại một cách khẩn cấp về chiến lược tiêm chủng của mình.

Úc sẽ không đạt được khả năng miễn nhiễm cộng đồng với kế hoạch hiện tại.

Chiến lược của Úc

Úc đã đảm bảo việc tiếp cận 20 triệu liều vắc xin Pfizer/BioNTech, 53,8 triệu liều vắc xin Oxford/AstraZeneca và 51 triệu liều vắc xin Novavax. Tất cả những vắc xin này cần hai liều để đạt hiệu quả tối đa.

Chính phủ liên bang có kế hoạch bắt đầu tiêm chủng cho các nhóm có nguy cơ cao bằng vắc xin Pfizer/BioNTech, sau đó sử dụng vắc xin AstraZeneca cho phần còn lại của dân số.

Vắc xin Novavax có thể được sử dụng sau này.

Tỷ lệ dân số cần được tiêm phòng để đạt được miễn dịch cộng đồng đàn. Biểu đồ do tác giả cung cấp

Nhưng hiệu quả của các loại vắc xin này rất khác nhau

Đã có không ít hoang mang về tính hiệu quả của vắc xin AstraZeneca do nhầm lẫn về liều lượng trong một trong những thử nghiệm ban đầu. Nhưng điều rõ ràng là hiệu quả của nó với một lịch trình chuẩn hai liều là 62%.

Khi so sánh, hiệu quả của vắc-xin Pfizer/BioNTech là 95%, trong khi kết quả tạm thời cho thấy vắc-xin Novavax có hiệu quả là 89%.

Những khác biệt này rất quan trọng, bởi vì nếu hiệu lực của vắc xin dưới một mức nhất định, thì không thể đạt được miễn dịch cộng đồng.

Nếu chúng ta không đạt được khả năng miễn dịch cộng đồng, Úc có thể đối phó với các đợt bùng phát vô thời hạn

Miễn dịch cộng đồng là chiến lược lâu dài, bền vững duy nhất để ngăn chặn vi rút lây lan trong cộng đồng.

Tỷ lệ dân số cần được tiêm phòng để đạt được miễn dịch cộng đồng phụ thuộc vào mức độ lây lan của một căn bệnh và hiệu quả của các loại vắc xin đối với nó như thế nào. Nó có thể được tính bằng một công thức đơn giản, kết quả được hiển thị trong biểu đồ dưới đây.

Khả năng lây lan của vi rút gây ra COVID-19, tính theo số sinh sản cơ bản (R₀) của nó, được cho là khoảng 2,5. Điều đó có nghĩa là trung bình một người nhiễm COVID-19 sẽ lây cho 2,5 người. Tất nhiên, một số người không lây nhiễm cho ai, trong khi có người lại lây nhiễm cho nhiều người khác trong các sự kiện siêu lây lan.

Chúng tôi cần phải tiêm vắc xin cho hầu hết mọi người ở Úc để đạt được miễn dịch cộng đồng bằng vắc xin AstraZeneca, một việc vốn không khả thi.

Một số người mắc các bệnh lý không thể việc tiêm chủng. Chúng ta cũng sẽ không thể tiêm chủng cho trẻ em trong một thời gian nữa vì vắc xin chưa được phê duyệt cho nhóm tuổi này, mặc dù các thử nghiệm đang được tiến hành.

Tuy nhiên, có lẽ chúng tôi chỉ cần tiêm vắc xin Pfizer/BioNTech cho 63% dân số hoặc 67% nếu chúng tôi sử dụng vắc xin Novavax. Điều này là có thể đạt được.

Việc sử dụng kết hợp dự kiến giữa vắc xin Pfizer/BioNTech và vắc xin AstraZeneca sẽ vẫn yêu cầu một tỷ lệ lớn dân số phải tiêm chủng vì trẻ em và thanh thiếu niên chiếm khoảng 1/5 dân số Úc.

Trên thực tế, có lẽ chúng tôi sẽ cần tiêm chủng cho nhiều người hơn một chút so với những gì mà con số trên đề xuất, bởi vì vắc xin có khả năng bảo vệ chống lại bệnh có triệu chứng tốt hơn so với bất kỳ bệnh nhiễm trùng nào. Các số liệu về hiệu quả được trích dẫn ở trên dành cho bệnh có triệu chứng.

Nhưng kết quả chưa được công bố thêm từ các thử nghiệm AstraZeneca đang diễn ra, và dữ liệu thu thập được trong quá trình thử nghiệm vắc xin Moderna, cho thấy hiệu quả chống lại nhiễm virus có thể gần tương đương với hiệu quả đối với bệnh có triệu chứng.

Các biến thể mới đe dọa khả năng miễn dịch cộng đồng

Các biến thể virus mới đã làm phức tạp bức tranh. Chúng có thể đe dọa khả năng đạt được miễn dịch cộng đồng của chúng ta theo hai cách. Nhiều biến thể lây truyền hơn (với R₀ cao hơn) có nghĩa là nhiều người sẽ cần được tiêm chủng.

Chúng cũng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả của vắc xin, điều mà chúng ta đã thấy ở Nam Phi.

Dữ liệu sơ bộ cho thấy vắc-xin AstraZeneca không thể ngăn ngừa bệnh nhẹ đến trung bình do biến thể Nam Phi gây ra, và hiệu quả của vắc xin giảm xuống đến 22%.

Nam Phi đã tạm dừng việc triển khai vắc xin AstraZeneca và thay vào đó sẽ sử dụng vắc xin Johnson & Johnson và Pfizer/BioNTech.

Biến thể Nam Phi cũng đã ảnh hưởng đến hiệu quả của vắc xin Novavax, vốn bị giảm xuống còn 60%. Chúng tôi chưa biết biến thể có thể ảnh hưởng như thế nào đến tính hiệu quả của vắc xin Pfizer/BioNTech, nhưng có nhiều khả nẳng là sẽ giảm một ít.

Điều này có ý nghĩa gì đối với Úc?

Úc ở một vị trí vô cùng may mắn, hầu như không có sự lây truyền của cộng đồng. Các vi phạm trong hệ thống kiểm dịch của khách sạn hiện là nguồn gốc chính của dịch bệnh bùng phát ở Úc.

Ngày càng có nhiều trường hợp cách ly tại khách sạn ở Úc bị nhiễm các biến thể. Cho đến nay có ít nhất 18 trường hợp biến thể Nam Phi đã được phát hiện.

Các biến thể đáng quan tâm đang ngày càng trở nên thống trị trên toàn cầu. Đây là những gì mà chiến lược tiêm chủng của chúng ta phải ngăn chặn. Vắc xin của AstraZeneca sẽ không bảo vệ chúng ta khỏi biến thể Nam Phi, nhưng vắc xin hiệu quả cao như vắc xin do Novavax và Pfizer/BioNTech sản xuất có lẽ vẫn sẽ làm được việc đó.

Nếu Úc triển khai vắc xin AstraZeneca, chúng tôi sẽ rơi vào tình huống khó khăn hơn các nước khác và chúng tôi sẽ phải triển khai lần thứ hai để bảo vệ mọi người chống lại biến thể Nam Phi.

Nhưng tiêm chủng sẽ là một nhiệm vụ của voi ma mút. Để đạt được mục tiêu của chính phủ là tiêm chủng cho tất cả người lớn vào tháng 10, Úc sẽ cần tiêm chủng cho khoảng 200.000 người mỗi ngày.

Trên thực tế, chúng ta sẽ chỉ cần một lần nữa để đạt được mức độ bao phủ dân số tối đa và vì vậy, điều quan trọng là chúng ta phải làm đúng.

Vắc xin AstraZeneca có còn hữu ích không?

Giám đốc Y tế của Úc, Paul Kelly, lập luận rằng vắc xin AstraZeneca vẫn hữu ích vì nó có thể ngăn ngừa tử vong và bệnh nặng 100%.

Trên thực tế, đó không phải là một tuyên bố được khoa học ủng hộ, vì thử nghiệm AstraZeneca thiếu sức mạnh thống kê để đánh giá điểm cuối này. Trên thực tế, chỉ có hai trường hợp nghiêm trọng xảy ra trong quá trình thử nghiệm, trong đó có một trường hợp tử vong (cả hai trường hợp này đều thuộc nhóm giả dược).

Chúng tôi cần một cuộc thử nghiệm lớn hơn nhiều để hiểu được mức độ hiệu quả của vắc xin AstraZeneca ngăn ngừa bệnh nặng. Điều này sẽ cung cấp số lượng lớn hơn các sự kiện cần thiết để phân biệt sự khác biệt đáng kể giữa nhóm giả dược và vắc xin.

Tuy nhiên, chúng ta có thể mong đợi vắc xin COVID-19 có khả năng ngăn ngừa các kết quả nghiêm trọng tốt hơn so với các loại nhẹ và do đó vắc xin AstraZeneca vẫn có thể hoạt động khá tốt trong việc chống lại bệnh nặng.

Nhưng chúng tôi vẫn chưa biết hiệu quả sẽ như thế nào và cái chết không phải là kết quả duy nhất để xem xét. Vắc xin cũng phải có khả năng ngăn ngừa tình trạng suy nhược được gọi là "COVID kéo dài", tương đối phổ biến, ngay cả ở những người ban đầu bị COVID-19 nhẹ.

Văn phòng Thống kê Quốc gia ở Anh ước tính cứ 10 người thì có 1 người gặp các triệu chứng dai dẳng kéo dài ít nhất 12 tuần.

Vắc xin AstraZeneca vẫn sẽ rất hữu ích cho các quốc gia đang chống chọi với đợt thứ hai do chủng vi rút ban đầu gây ra. Trong bối cảnh này, vắc xin sẽ cứu nhiều mạng sống.

Điều rất quan trọng cần lưu ý là chưa xác định mối lo ngại nào về sự an toàn đối với vắc xin AstraZeneca.

Úc nên hướng tới miễn dịch cộng đồng

Không có sự lây truyền rộng rãi trong cộng đồng, Úc có thể đủ khả năng để ưu tiên chiến lược miễn dịch cộng đồng dài hạn, thay vì tập trung vào mục tiêu ngắn hạn là cứu sống mạng người.

Ngoài nguồn cung cấp vắc xin Pfizer/BioNTech dự kiến từ nước ngoài, Úc có khả năng sản xuất vắc xin Novavax hiệu quả cao trong nước.

Không giống như vắc xin Pfizer/BioNTech, vắc xin Novavax có thể được bảo quản trong tủ lạnh, lý tưởng để sử dụng ở thành thị, nông thôn và vùng sâu vùng xa của Úc.

Úc không được phung phí cơ hội này bằng cách tiếp tục triển khai vắc xin đã được chứng minh là không có hiệu quả chống lại một trong những biến thể đáng quan tâm nhất trên thế giới. Thay vào đó, chúng ta phải sử dụng vắc xin hiệu quả cao để xây dựng khả năng miễn dịch cho đàn và đảm bảo tương lai lâu dài của Úc.

Tác giả: Zoë Hyde - Nhà dịch tễ học, Đại học Western Australia

Biên dịch: Phạm Đức Trí

Phạm Đức Trí
Link nguồn: https://soha.vn/mien-dich-cong-dong-la-ngay-tan-cua-covid-19-nhung-vac-xin-astrazeneca-khong-giup-nuoc-uc-dat-duoc-dieu-do-20210217160849425.htm

Tin cùng chuyên mục
Tin mới nhất